‘Permafrost’. Een wat mysterieus woord dat ik ooit leerde bij aardrijkskunde op de middelbare school: oneindige oppervlakten continu bevroren barre oorden langs de Noordelijke IJszee. Gebieden waar poolreizigers of exotische wetenschappelijke onderzoekers wel eens een volledig intacte, ingevroren mammoet vonden uit lang vervlogen tijden, toen de destijdse moerassen in verrassend korte tijd veranderden in ijswoestijnen. Gebieden ook waar onmetelijke hoeveelheden moerasgas, (methaan, CH4, een zeer krachtig broeikasgas) ineens opgesloten raakten in wat wij later dus permafrost zijn gaan noemen. Wee ons gebeente, als ooit die landmassa weer eens zou ontdooien, want dan zou dus al dat moerasgas vrijelijk naar boven de atmosfeer kunnen inborrelen….

Een tijd geleden werd me op youtube een filmpje doorgestuurd waarop een (ik meen Canadese) wetenschapster, die wel eens wilde weten of die stijgende CO₂-gehaltes in de atmosfeer nu inmiddels inderdaad (zoals de theorie was) tot een broeikaseffect, tot ontdooiing en tot methaan-uitstoot leiden. Op het filmpje houdt ze een aansteker bij de grond vanwaaruit kennelijk ‘ontdooid moerasgas’ ontsnapt. Je ziet een spectaculaire steekvlam, die ervoor zorgt dat je achterover slaat. Zou dat vaker voorkomen, denk je, als je het ziet…

Een paar dagen geleden kwam ik in The Independent, zo ongeveer de Engelse NRC-Handelsblad, een artikel tegen dat melding maakte van de onderzoeksresultaten van een Russisch wetenschappelijk team, dat al jaren lang uitvoerig onderzoek doet naar mogelijk ontdooiend en ontsnappend methaan. Het bleek dat ze ook al jaren zulke methaanlekken hadden gevonden (en soms niet zulke kleintjes ook). Maar nu rapporteerden ze scheuren in de bodem van  wel een kilometer lengte. Sterker: in hun (nota bene nog betrekkelijk  kleine) onderzoeksgebied kwamen ze talrijke van die megascheuren tegen, vanwaaruit dus broeikasgas in enorme hoeveelheden vrijelijk wegstroomde. Nog opmerkelijker was, dat het onderzoeksgebied zich onder water (van de Noordelijke IJszee) bevond. Ook daar begint, door het opwarmen van het ijswater, dus de onderwater-permafrost (wist niet eens dat die bestond!) te ontdooien. Is de Doos van Pandora definitief geopend? Want, tja, je kunt niet even een loodgieter bellen om die talloze kilometerslange scheuren even dicht te plamuren…

Ondertussen wordt aan zo ongeveer de andere kant van de aardbol ook hard gewerkt aan het broeikaseffect. Door armoede genoodzaakt kappen bijv. honderden miljoenen Afrikanen elke dag bomen om, die ze dan gebruiken als stookhout onder hun kookpotten. En ’s avonds behelpen ze zich met giftig, levensbrandgevaarlijk kerosine, dat bovendien niet alleen duur is maar ook forse hoeveelheden CO₂ veroorzaakt. Zon genoeg daar om met efficiente cooking stoves klimaatneutraal te koken en om elektriciteit op te wekken voor elektrische verlichting, maar ja, dat vergt investeringen die mensen, die moeten leven van een paar dollar per dag, niet kunnen opbrengen. Tenzij je iets ingenieus verzint, waardoor de kostprijs omlaag gaat (efficiënter technologie, goedkopere productie, slimmere distributie e.d.) en je bijvoorbeeld de opbrengst van ‘carbon credits’ (verdiend door emissiereductie doordat je zonnestroom ipv. kerosine gebruikt) benut om de kostprijs omlaag te krijgen.
En gelukkig is hier nu eens uitzicht op oplossingen –en die zijn zo hoopgevend, dat ik er gewoon maar eens even onbeschaamd reclame voor moet maken. Maar het enige wat is hier wil verklappen is: kijk maar eens op www.wakawakalight.com  Druppels op een gloeiende plaat? Als het er maar genoeg zijn, koelt die plaat ook af! Bovendien: u zult tot de verrassende ontdekking komen, dat uzelf flink kunt ‘meedruppelen’’ en kunt bijdragen aan het realiseren van die oplossing. En leuk om te weten: wakawaka (Swahili) betekent: schitterend licht. Toepasselijker, zo rond Kerst en Oud/Nieuw, kan het nauwelijks.
 
Maurits Groen